Reacties filmpremière Purmerend

Leestijd: 3 ½ minuut

Op 15 april 2021 ging de film ‘Thuis in Purmerend?’ in première, na afloop gingen bestuurders, inwoners en experts digitaal in gesprek over de film en over wat ‘thuisvoelen’ in Purmerend betekent. Welke vragen en observaties leverde dat op, en wat kunnen we over en van Purmerend leren?

Locatie(s)

In de film zien we hoe Nick en andere inwoners de regisseur op sleeptouw nemen door ‘het Stadje’. ‘Je kunt niet alles in stand houden zoals het is, want een stad is geen museum,’ zegt een geboren Purmerender. Maar het thuisgevoel blijkt wel verbonden aan zijn herinneringen en daarbij speelt het fysieke een belangrijke rol. ‘Je omgeving zie je niet alleen met je ogen: die voel je, proef je en ruik je.’ Zeker in ‘een veranderende wereld’ is het fijn als die plek hetzelfde blijft, zegt hij. ‘Dat je ziet: hier kom ik vandaan, dit is wie ik was en ben. Ik vraag me af of de verbondenheid hetzelfde blijft als die herkenbaarheid verdwijnt.’

Naast het woonvraagstuk speelt in Purmerend ook ‘het leefbaarheidsvraagstuk’, zegt hij. Door verkeershinder en hoogbouw komt het beeld dat mensen van Purmerend hebben onder druk te staan. Hij doelt op de opgave om tienduizend woningen te bouwen in de komende twintig jaar, en op renovatieprojecten.’ Toch kan vertrouwdheid volgens hem wel gepaard gaan met verandering. Hij wijst op de flats aan de Ringvaart, waar de wijk ondanks ‘een echte vernieuwingsslag’ herkenbaar is gebleven. ‘Ze hebben daar ook gefocust op de positieve kanten van wat er al stond.’

De ouders van veel aanwezigen zijn eind jaren tachtig vanuit Amsterdam naar Purmerend verhuisd. ‘Voor die generatie is verandering extra lastig, dat zorgt voor een enorm dilemma,’ zegt een wethouder. ‘Ze zijn de stedelijke drukte ontvlucht, en zeggen nu: "Wacht even, ik ben niet voor niets naar een stad gegaan met een huis met een tuin en een auto voor de deur.” Tegelijkertijd worstelen hun kinderen met het vinden van een woning.’ Een ‘ingewikkelde maar mooie opgave’ om de balans hiertussen te zoeken, zegt hij. Dat begint met de erkenning dat stadsvernieuwing overal anders moet worden ingevuld: ‘De ene wijk vraagt iets wezenlijks anders dan de andere.’

Het ‘thuisgevoel’ lijkt sterk verbonden met de beschikbaarheid van woningen. ‘Iedereen herkent die nood en weet dat er iets moet gebeuren,’ zegt de wethouder. ‘Tegelijkertijd overheerst het gevoel: je bouwt die woning, maar die is te duur. Of mijn kinderen komen toch niet aan bod.’ Tijd voor fundamentele keuzes? Ja, vindt hij, maar de mogelijkheden voor gemeentes zijn beperkt. ‘Wat we kunnen, doen we al. Bij negentig procent van de dure woningen is het bij onderhandelingen niet gelukt om de prijs naar beneden te krijgen. Vanuit gemeentes is er een actievere grondpolitiek nodig, zodat er minder ruimte is voor speculatie en de prijs van grond minder toeneemt.’

De liefde die Purmerenders voor ‘het Stadje’ koesteren is uniek, benadrukt een directeur van de gemeente Purmerend. Hij vindt het ‘zo gaaf’ dat de tweede generatie Purmerenders hier zo graag wil wonen. Geef hun voorrang op de woningmarkt, zeggen velen dan ook in de film. Maar alleen bouwen voor ‘de eigen mensen’ blijft ingewikkeld, zegt hij. ‘Waar ligt dan de grens: tellen Volendam en Edam bijvoorbeeld ook niet meer mee?’
De komende vijf jaar bouwt Purmerend gemiddeld duizend woningen per jaar. ‘Dat is het maximale wat de stad fysiek aankan,’ zegt hij. ‘Of de stad het ook mentaal aankan, daar ben ik wel nieuwsgierig naar.’

Minder dan elders in Groot-Amsterdam lijken Purmerenders het gevoel te hebben dat ontwikkelingen hun overkomen, blijkt uit de film en het onderzoek. Eerder werden ze volgens de wethouder wel door ontwikkelingen overrompeld, ‘maar ze hebben de afgelopen tien jaar duidelijk gemaakt dat ze dat niet meer wilden.’
Purmerend heeft toen volgens hem ‘een koerswijziging’ ingezet. ‘Nu zijn we echt met de stad in gesprek over ruimtelijke ontwikkelingen.’ Dat betekent niet dat de scherpte uit het debat is: ‘Ze zeggen nu in ieder geval niet meer: je hebt mij er niet bij betrokken. Wat ze wel zeggen: je luistert niet.’

Daarnaast legt Purmerend niet in één keer een visie neer, maar werkt de gemeente met een agenda met ‘kleine blokjes’ van grootstedelijke taken, waaronder mobiliteit en hoogbouw. Ook het organiseren van bijeenkomsten wordt ‘net even anders’ aangepakt, zegt een stedenbouwkundige van de gemeente. Naast omwonenden worden bijvoorbeeld ook de nieuwe bewoners van een project uitgenodigd. ‘Een brede doelgroep uitnodigen voor zo’n sessie was een eyeopener. Zo ontstaat er echt een dialoog tussen omwonenden en woningzoekenden.’

Purmerenders houden van hun woonplaats en gunnen andere inwoners van Groot-Amsterdam eenzelfde liefde voor de hunne. Blijf ‘ondanks het geweld van zo’n enorme metropool’ vooral jezelf, zeggen ze. ‘Vind je identiteit en houd daaraan vast.’ Een gevoel van eigenheid zorgt dat inwoners en woningzoekenden zich met elkaar kunnen verbinden, merkt iemand op. ‘Dan zie je dat mensen die hier komen wonen hetzelfde zoeken als jij, en laat je de verbitterdheid achter je.’

Ook interessant

Groot-Amsterdam
Purmerend
Thuisvoelen in het Stadje
Groot-Amsterdam
Vijf proefboringen
Wat kan Amsterdam voor zijn omgeving betekenen?
Economie / Groot-Amsterdam / Mobiliteit / OV
Missing link
Hoe het vervoer tussen regio en stad vlot te trekken